همه چیز درباره معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵؛ مدارک ،‌جریمه ، مراحل و دلایل رد شدن

قانون هوای پاک، دوره معافیت وسایل نقلیه شخصی و دولتی را چهار سال و وسایل نقلیه عمومی را یک سال از زمان تولید تعیین کرده است. عبارت «از زمان تولید» اهمیت دارد؛ زیرا ممکن است دو خودرو با مدل یکسان، ماه تولید متفاوتی داشته باشند و تاریخ پایان معافیت آن‌ها یکسان نباشد.

روش تشخیص در سه مرحله

1. سال و ماه تولید را از کارت خودرو، سند یا اطلاعات رسمی وسیله پیدا کنید.
2. نوع کاربری را مشخص کنید: شخصی، دولتی، عمومی، سنگین، دوگانه‌سوز یا موتورسیکلت.
3. تاریخ اعتبار آخرین گواهی را در سامانه رسمی استعلام کنید؛ وجود برچسب قدیمی روی شیشه به‌تنهایی کافی نیست.

کدام خودروها در سال ۱۴۰۵ مشمول معاینه فنی هستند؟

خودرو شخصی

خودرو شخصی تا چهار سال از زمان تولید معاف است. پس از پایان این دوره باید معاینه فنی بگیرد و گواهی خودرو شخصی معمولاً یک سال اعتبار دارد. اگر در طول اعتبار، خودرو دودزا شود یا نقص فنی مؤثر پیدا کند، داشتن تاریخ معتبر مانع ابطال گواهی توسط پلیس نخواهد بود.

برای تصمیم‌گیری محافظه‌کارانه در سال ۱۴۰۵، خودروهای داخلی ۱۴۰۰ و قدیمی‌تر و خودروهای وارداتی ۲۰۲۱ و قدیمی‌تر را مشمول قطعی در نظر بگیرید. خودروهای داخلی ۱۴۰۱ و وارداتی ۲۰۲۲ باید با تاریخ دقیق تولید سنجیده شوند.

تاکسی و خودرو عمومی

خودروهای عمومی فقط یک سال از زمان تولید معاف‌اند. اعتبار گواهی خودروهای عمومی با عمر کمتر از ۱۰ سال معمولاً شش ماه و برای خودروهای عمومی بالای ۱۰ سال سه ماه است. این گروه شامل تاکسی، اتوبوس، مینی‌بوس، ون و سایر وسایل دارای کاربری عمومی می‌شود.

راننده تاکسی نباید تاریخ معاینه فنی خودرو شخصی را با خودروی عمومی مقایسه کند. حتی اگر خودرو از نظر ظاهری نو باشد، نوع کاربری باعث می‌شود زودتر و دفعات بیشتری آزمایش شود.

خودرو سنگین و نیمه‌سنگین

کامیون، کشنده، اتوبوس و سایر وسایل سنگین باید به مراکز دارای خط مخصوص خودروهای سنگین مراجعه کنند. در این مراکز علاوه بر آلایندگی و ترمز، وضعیت تجهیزات ایمنی، سامانه تعلیق، فرمان، تایرها و اجزای مرتبط با کاربری وسیله بررسی می‌شود.

تعرفه و بازه اعتبار خودروهای سنگین ممکن است با توجه به کاربری، مرکز و مصوبات بخش حمل‌ونقل جاده‌ای متفاوت باشد. پیش از حرکت به سمت مرکز، هزینه و مدارک را از همان مرکز استعلام کنید؛ به‌ویژه اگر وسیله گازسوز، باری یا مسافری است.

موتورسیکلت

موتورسیکلت‌های مشمول باید در خطوط مخصوص آزمایش شوند. آلایندگی، ترمز، چراغ‌ها، بوق، تایر، وضعیت ظاهری و صدای وسیله از موارد اصلی بررسی هستند. تعداد مراکز فعال موتورسیکلت در همه شهرها یکسان نیست؛ بنابراین ابتدا نزدیک‌ترین خط فعال را پیدا کنید.

در منابع عمومی درباره مدت معافیت موتورسیکلت اختلاف وجود دارد. برای جلوگیری از جریمه یا مشکل در تعویض پلاک، سن وسیله را در سامانه رسمی و مرکز مجاز شهر خود بررسی کنید و فقط به مطلب‌های قدیمی اینترنتی تکیه نکنید.

خودرو دوگانه‌سوز

خودرو دوگانه‌سوز تمام آزمون‌های خودروی بنزینی را پشت سر می‌گذارد و تجهیزات گازسوز آن نیز از نظر نصب، نشتی، اتصالات و وضعیت مخزن بررسی می‌شود. اگر مخزن به آزمون تخصصی نیاز داشته باشد، خودرو به مرکز مورد تأیید ارجاع داده می‌شود.

برای جزئیات کامل مخزن، شیرها، لوله‌ها و مدارک مرتبط به صفحه مراحل معاینه فنی دوگانه‌سوز مراجعه کنید.

جدول سال ساخت خودروهای مشمول معاینه فنی ۱۴۰۵

چرا عددهای متفاوت می‌بینیم؟ بعضی راهنماها فقط سال مدل را مبنا قرار می‌دهند، درحالی‌که متن قانون از «زمان تولید» صحبت می‌کند. برای خودروهای مرزی مانند مدل ۱۴۰۱ یا ۲۰۲۲، تاریخ دقیق تولید و نتیجه استعلام سامانه را ملاک قرار دهید.

دلایل رد شدن معاینه فنی

در فروردین ۱۴۰۵، مدیرعامل ستاد معاینه فنی خودروهای تهران اعلام کرد حدود ۲۶ درصد خودروهای مراجعه‌کننده به دلیل نقص فنی مردود می‌شوند. بخش بزرگی از این ایرادها پیش از مراجعه با یک بازدید ساده یا سرویس خودرو قابل شناسایی‌اند.

برای معاینه فنی چه مدارکی لازم است؟

• اصل کارت خودرو یا سند مالکیت: برای ثبت و تطبیق مشخصات وسیله.
• اطلاعات هویتی مراجعه‌کننده: کارت ملی یا اطلاعاتی که مرکز برای پذیرش درخواست می‌کند.
• رسید نوبت اینترنتی: در شهرها یا مراکزی که پذیرش زمان‌بندی‌شده دارند.
• گواهی قبلی: الزامی نیست، اما همراه‌داشتن آن برای بررسی سوابق و تاریخ اعتبار مفید است.
• مدارک سامانه گازسوز: برای خودرو دوگانه‌سوز، در صورت مطالبه مرکز.
• مدارک تکمیلی کاربری: پروانه تاکسیرانی یا مدارک ناوگان برای خودروهای عمومی و تخصصی.

برای پذیرش معمول خودرو سبک، کارت خودرو یا سند مالکیت مهم‌ترین مدرک وسیله است. با این حال، فهرست مدارک ممکن است بر اساس شهر، نوع مرکز و کاربری وسیله تغییر کند. قبل از مراجعه، صفحه یا شماره تماس مرکز انتخابی را بررسی کنید.

آیا مالک باید شخصاً حاضر باشد؟

برای انجام آزمون فنی معمولاً حضور خود وسیله و ارائه مدارک آن اهمیت اصلی را دارد؛ اما ممکن است مرکز برای احراز اطلاعات یا خدمات خاص، اطلاعات مالک یا مراجعه‌کننده را درخواست کند. در خودروهای شرکتی، عمومی یا دارای وضعیت حقوقی خاص، مدارک تکمیلی همراه داشته باشید.

مراحل معاینه فنی خودرو از ورود تا صدور گواهی چیست؟

1. دریافت نوبت و مراجعه به مرکز مجاز

   در شهرهای دارای نوبت‌دهی، مرکز و ساعت مراجعه را انتخاب کنید. زودتر از زمان تعیین‌شده حاضر شوید و از فعال‌بودن خط مناسب خودروی سبک، سنگین، موتورسیکلت یا دوگانه‌سوز مطمئن شوید.

2. ثبت پذیرش

   پلاک توسط دوربین یا اپراتور خوانده می‌شود و اطلاعات خودرو در سامانه یکپارچه ثبت یا بازیابی می‌گردد. هزینه آزمون نیز در همین مرحله دریافت می‌شود.

3. احراز مشخصات خودرو

   نوع خودرو، شماره پلاک، کاربری، نوع سوخت و اطلاعات ثبت‌شده با مدارک تطبیق داده می‌شوند. هر مغایرت باید پیش از ادامه فرایند روشن شود.

4. آزمون آلایندگی

   پروب دستگاه در خروجی اگزوز قرار می‌گیرد و مقدار گازهای خروجی اندازه‌گیری می‌شود. در معاینه فنی برتر، آلایندگی با شرایط سخت‌گیرانه‌تر و در دور موتور بالاتر نیز سنجیده می‌شود.

5. آزمون چراغ‌های جلو

   شدت و زاویه تابش نور بررسی می‌شود تا چراغ‌ها مسیر را درست روشن کنند و باعث خیرگی راننده مقابل نشوند.

6. آزمون هم‌راستایی چرخ‌ها

   میزان انحراف جانبی خودرو روی صفحه مخصوص اندازه‌گیری می‌شود. انحراف زیاد می‌تواند به تنظیم فرمان، تایر یا خرابی جلوبندی مرتبط باشد.

7. آزمون کمک‌فنر

   عملکرد سیستم تعلیق و میزان تماس چرخ‌ها با سطح بررسی می‌شود. نشتی یا ضعف کمک‌فنر می‌تواند نتیجه آزمون را تحت تأثیر قرار دهد.

8. آزمون ترمز

   قدرت ترمز هر محور، اختلاف عملکرد چرخ‌های یک محور و ترمز دستی با دستگاه اندازه‌گیری می‌شود. خودرو باید بدون اختلاف خطرناک میان چرخ‌ها متوقف شود.

   

9. بازرسی ظاهری و تجهیزات ایمنی

   چراغ‌ها، آینه‌ها، شیشه، برف‌پاک‌کن، بوق، کمربند، پلاک، تایر، نشتی، وضعیت بدنه و سایر موارد ایمنی کنترل می‌شوند.

10. اعلام نتیجه

    اگر همه آزمون‌ها در محدوده مجاز باشند، گواهی صادر می‌شود. در صورت مردودی، برگه نتیجه باید آزمون ناموفق را مشخص کند تا همان ایراد رفع و در مهلت مقرر دوباره بررسی شود.

در معاینه فنی خودرو چه چیزهایی بررسی می‌شود؟

آلایندگی

مقدار آلاینده‌های خروجی از اگزوز اندازه‌گیری می‌شود. بدسوزی موتور، خرابی سنسور اکسیژن، شمع یا کوئل معیوب، انژکتور کثیف، نشتی هوا و کاتالیست ناکارآمد می‌توانند باعث مردودی شوند. گرم‌بودن طبیعی موتور برای آزمون مفید است، اما استفاده از مکمل یا دست‌کاری موقت جای تعمیر عیب را نمی‌گیرد.

ترمز

قدرت ترمز اصلی، ترمز دستی و تعادل نیروی ترمز میان چرخ‌های یک محور بررسی می‌شود. ممکن است خودرو در رانندگی روزمره متوقف شود، اما اختلاف زیاد نیروی ترمز چپ و راست در دستگاه مشخص شود. این اختلاف در ترمز شدید می‌تواند خودرو را منحرف کند.

سیستم تعلیق و کمک‌فنر

کمک‌فنر وظیفه کنترل نوسان فنر و حفظ تماس تایر با جاده را دارد. کمک ضعیف فقط باعث کوبش یا نرمی خودرو نمی‌شود؛ می‌تواند پایداری و عملکرد ترمز را نیز کاهش دهد.

هم‌راستایی چرخ‌ها

انحراف خودرو در مسیر مستقیم اندازه‌گیری می‌شود. فشار باد نامناسب، سایش تایر، میزان فرمان نادرست یا لقی قطعات جلوبندی می‌توانند نتیجه را تغییر دهند. ابتدا خرابی مکانیکی رفع و سپس تنظیم فرمان انجام شود.

چراغ‌ها

عملکرد چراغ جلو، نور بالا، راهنما، فلاشر، چراغ ترمز، دنده عقب و چراغ پلاک بررسی می‌شود. در آزمون چراغ جلو، فقط روشن‌شدن لامپ کافی نیست و زاویه و شدت نور نیز اهمیت دارد.

لاستیک‌ها

آج کم، ترک، برآمدگی، بریدگی، نخ‌زدگی و اندازه یا ساختار نامتناسب تایرها می‌توانند ایمنی خودرو را کاهش دهند. فشار باد را پیش از مراجعه مطابق برچسب سازنده تنظیم کنید.

شیشه، برف‌پاک‌کن و تجهیزات ایمنی

ترک شیشه مؤثر در میدان دید، تیغه خراب، شیشه‌شور غیرفعال، آینه ناقص، بوق خراب یا کمربند معیوب ممکن است باعث رد خودرو شود. این ایرادها معمولاً با هزینه و زمان کمتری نسبت به مراجعه مجدد قابل رفع‌اند.

نشتی و وضعیت ظاهری

نشتی سوخت، روغن یا مایعات، قطعات بدنه ناایمن، پلاک مخدوش، تغییرات غیراستاندارد و ایرادهای مؤثر بر ایمنی بررسی می‌شوند. خودرو دودزا یا دارای نقص فنی مؤثر ممکن است حتی پیش از پایان اعتبار گواهی توسط پلیس متوقف و گواهی آن باطل شود.

جدول هزینه معاینه فنی خودرو در سال ۱۴۰۵

تاریخ آخرین بررسی: ۱۵ مرداد ۱۴۰۵

تعرفه‌ها ممکن است با ابلاغ‌های جدید، وزن خودرو، نوع مرکز و خدمات تکمیلی تغییر کنند. ارقام زیر بر اساس تازه‌ترین نرخ‌های اعلام‌شده برای خودروهای سبک و گزارش‌های جاری سال ۱۴۰۵ تنظیم شده‌اند. مبلغ نمایش‌داده‌شده روی درگاه یا تابلو مرکز در روز مراجعه ملاک پرداخت است.

نکته: مبلغ تعمیر خودرو، تنظیم موتور، تعویض لنت، تنظیم فرمان، تست تخصصی مخزن CNG و سایر خدمات تعمیرگاهی در تعرفه معاینه فنی قرار ندارد و جداگانه پرداخت می‌شود.

برای برآورد هزینه تعمیر ایرادهای احتمالی، صفحه هزینه رفع ایرادات خودرو را ببینید.

چک‌لیست قبل از مراجعه به معاینه فنی

آیا قبل از معاینه فنی باید خودرو را سرویس کامل کنیم؟

نه لزوماً. ابتدا ایرادهای قابل مشاهده را بررسی کنید و فقط خدماتی را انجام دهید که موعد آن رسیده یا نشانه فنی دارند. تعویض بی‌دلیل قطعات هزینه را بالا می‌برد و تضمینی برای قبولی نیست. برنامه صحیح نگهداری را در صفحه سرویس دوره‌ای خودرو ببینید.

بعد از مردودی معاینه فنی چه‌کار کنیم؟

1. برگه نتیجه را کامل بخوانید. مشخص کنید مردودی مربوط به کدام آزمون و کدام محور یا قطعه است.
2. به متخصص مرتبط مراجعه کنید. برای آلایندگی سراغ تنظیم موتور، برای عدم توازن ترمز سراغ ترمزکار و برای انحراف یا تعلیق سراغ جلوبندی‌ساز بروید.
3. از تعمیرکار نتیجه قابل اندازه‌گیری بخواهید. پاک‌کردن چراغ خطا یا تنظیم موقت بدون رفع علت اصلی کافی نیست.
4. فاکتور و قطعات تعویض‌شده را نگه دارید. اگر دوباره مردود شدید، سابقه کار انجام‌شده برای پیگیری مفید است.
5. در مهلت درج‌شده مراجعه کنید. در بسیاری از مراکز، مراجعه مجدد با تعرفه کمتر تا ۱۵ روز پس از آزمون نخست انجام می‌شود.
6. از دست‌کاری موقت خودداری کنید. اجاره لاستیک، نصب موقت کاتالیست یا پنهان‌کردن چراغ خطا ایمنی خودرو را تأمین نمی‌کند و ممکن است گواهی بعداً باطل شود.

آیا باید به همان مرکز برگردیم؟

برای استفاده از تعرفه مراجعه مجدد و دسترسی سریع به نتیجه آزمون قبلی، معمولاً بازگشت به همان مرکز انتخاب منطقی‌تری است. شرایط دقیق روی برگه مردودی یا دستورالعمل مرکز نوشته می‌شود.

اگر خودرو امکان حرکت ایمن ندارد

در صورت نقص جدی ترمز، لاستیک، فرمان، نشتی سوخت یا افزایش دمای موتور، خودرو را با رانندگی به تعمیرگاه منتقل نکنید. از حمل خودرو معیوب یا امداد معتبر استفاده کنید.

استعلام اعتبار معاینه فنی چگونه انجام می‌شود؟

اطلاعات گواهی‌های صادرشده در سامانه یکپارچه معاینه فنی ایران ثبت می‌شود. برای استعلام، معمولاً به پلاک و در بعضی روش‌ها به شماره VIN نیاز دارید.

1. وارد سامانه رسمی سیمفا شوید.
2. بخش استعلام گواهی یا اعتبار معاینه فنی را انتخاب کنید.
3. شماره پلاک را دقیق و مطابق قالب سامانه وارد کنید.
4. در صورت درخواست، شماره VIN درج‌شده روی کارت خودرو را ثبت کنید.
5. تاریخ صدور، تاریخ پایان اعتبار و وضعیت گواهی را ببینید.

در تهران، بعضی خدمات نوبت‌دهی و پیگیری از طریق سامانه‌های شهری نیز ارائه می‌شوند. روش‌های استعلام ممکن است تغییر کنند؛ بنابراین از درگاه رسمی استفاده کنید و اطلاعات خودرو را در سایت‌های ناشناس وارد نکنید.

چرا استعلام سامانه از برگه مهم‌تر است؟

کنترل پلیس و دوربین‌ها بر پایه اطلاعات ثبت‌شده در سامانه انجام می‌شود. همچنین ممکن است گواهی خودرو دودزا یا دارای نقص فنی مؤثر پیش از پایان تاریخ چاپ‌شده باطل شود. به همین دلیل، وضعیت سامانه‌ای معتبرتر از برچسب یا تصویر قدیمی گواهی است.

معاینه فنی برتر چه تفاوتی با معاینه فنی عادی دارد؟

معاینه فنی برتر چیست ؟

گواهی برتر به این معنی نیست که خودرو تا پایان اعتبار از هر ایرادی مصون است. اگر خودرو بعداً دودزا یا دارای نقص ایمنی شود، باید ایراد برطرف شود و ممکن است گواهی آن نیز باطل شود.

نکاتی برای مراجعه سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر

• وسط هفته و ساعت‌های کم‌تقاضاتر را برای نوبت انتخاب کنید.
• موتور را با رانندگی عادی به دمای کار برسانید؛ از گازدادن شدید پیش از آزمون خودداری کنید.
• وسایل سنگین غیرضروری را از صندوق خارج کنید، اما قطعات استاندارد خودرو را دست‌کاری نکنید.
• فشار باد را مطابق برچسب سازنده تنظیم کنید.
• پیش از صف، کارت خودرو، نوبت و روش پرداخت را آماده کنید.
• اگر چراغ چک روشن است، ابتدا علت خطا را پیدا کنید.
• پس از قبولی، تاریخ انقضا را در تقویم ثبت کنید.

پرسش‌های متداول درباره معاینه فنی خودرو